3.
ԱՐՍԷՆ
ԲԱԳՐԱՏՈԻՆՈԻՆ
Գերապատիւ
Հայր,
Յառաջագոյն
քան
զայս՝
գրեալ
էի
առ
Ձեզ
թուղթ
այլ,
յորում
գանգատէի,
զի
«բաղխիւն
անզօր
քնարիս
ոչ
արձագանս
ինչ
յարոյց
ի
քեզ
եւ
վայրապար
հնչեալ
ընդ
օդ
ցնդեցաւ,
եւ
որում
մնայի
գեղեցիկ
ակնկալութեան,
ընդունիլ
ի
քէն
ցանկալի
աւանդ
նուագաւոր
ինչ
տաղից,
այն
ամէնայն
ի
դերեւ
ել»:
Եւ
յիշատակ
այսմ
մեծի
զրկանաց
դառնացուցանելով
զիս,
անէծս
ցաւագինս
զհետ
արձակէի
հանճարոյդ
եւ
Մուսայիդ
եւ
մաղթէի
յԱպոլոնէ
«խորտակել
զթելս
քնարիդ
եւ
ցամաքեցուցանել
զաղբիւր
դաշնակութեանցն
ի
նմա,
եւ
հատանել
զթեւսդ
մի՛
եւս
բարձրաթռիչս
լինել»։
Այլ
անդէն
առ
նմին
զմտաւ
ածեալ
«զբողոք
եւ
զսպառնալիս
ուրուականց
վեհիցն
իմոց
դիւցազանց
…
եւ
զվիժակս
աղի
արտասուաց
Հայաստանեայցս
Ոգւոյն,
եւ
զի
Յորժամ
եւ
մերս
Այրարատեան
երկիր
եւ
ազգ
մեռելատիպ
Բաղդին
ի
վիհ
համայնակուլ
թաւալեսցի
գահավէժ
(Երկինք
մի
լըւիցեն
զմահագուշակն
իմ
բարբառ)
Եւ
փոշիք
ժամանակաց
ըզնա
ի
սպառ
թաղեսցին
անդ,
Յաւիտենից
Քոյդ,
Մուզա,
գլխիվայրեալ
ի
գույն
ահեղ,
Ձայն
տացէ
յարութեան
ցամաքելոցն
ոսկերոտեաց,
Ի
դաշտին
մեռելութեան,
որպէս
երբեմըն
Մարգարէն,
Եւ
Արութեանցն
հսկայաբար
կանգնեսցին
փառք
Թորգոմական։
Փոխէի
զլեզու
իմ,
եւ
բազմատխուր
ոգւով
«թո՛ղ
ես
մոռացայց
ի
քէն,
եւ
քեւ
հայկեան
անուն
եւ
փառք
հնչեսցեն
յականջս
դարուց»
ասէի.
սակայն
հուսկ
ուրէմն
առ
ի
կարեկցութիւն
շարժել
զքեզ
եւ
զանողոքելի
Մուզայդ,
զլեզու
իսկ
նորին
առեալ
ինձ
օժանդակ՝
զայս
ինչ
մտեալ
պաղատէի
ի
քէն.
Ի
հալոցացըդ
խանդից
Երգ
մի
եւ
ինձ
աղաչեմ,
Ջեռայց
ի
բոցդ
եւ
ի
հուր.
Թըռեայց
ընդ
թռիչսըդ
վըսեմ։
Կամ
թէ
կամիս,
երգ
փափուկ
Գորովանաց
եւ
սիրոյ
Հեզամընչիկ
ի
նուրբ
թելս
Շարժեալ
առ
իս
հնչեցո՛:
Ո՜հ
ո՛չ
այնպէս
ի
գիրգ
ծոց
Յունկըն
փափկիկ
քաղցրասցի
Մանկանն
ի
քուն
անուշից
Օրօր
սիրոյն
մայրենի։
Ո՛չ
խանդակաթ
ի
սրտէ
Նըւագք
եւ
ձայն
բարբառոյ
Ի
քաղցրախորժ
լուսնին
ժամ
Կարօտագին
սիրելւոյ։
Եւ
դայլայլիկք
սոխակին
Ի
յանտառին
բազմաստուեր
Սեւամաղձիցըն
ոգւոց
Եւ
կամ
սրտից
կարեւէր։
Ինձ
քաղցրասցին
որչափ
քոյդ
Դաշնակութեանըդ
ծորանք.
Յիս
նա
յաւերժ
հնչեսցէ
Զերթ
մշտախօս
արձագանք»։
Արդ
որպէս
ինձ
թուի
թուղթն
այն
ոչ
ժամանեաց
ի
ձեռս
Ձեր.
զի
անհնար
է
ցայս
վայր
անգթանալ
սրտի
որ
այդչափ
փափուկ
եւ
գորովական
բանս
բխէ։
Նմին
իրի
եւ
զայս
թուղթ
առ
ի
ազատ
պահել
ի
չար
արկածից,
յանձնեմ
ի
ձեռս
Վ.
Հ.
Պետրոս
Վարդապետի
Մինասեան
երբեմն
ինձ
դաստիարակի,
որ
նկուն
եղեալ
ի
հարուածոց
բաղդին
եւ
նախանձու՝
դառնայ
անդէն
զփոշի
ոտիցն
թօթափելով
ի
վերայ
կուրացն
եւ
ապաշնորհաց։
Քոյինդ
զարմացող
եւ
աշակերտ
Մկրտիչ
Պէշիկթաշլեան
Պօլիս,
12
Յունուար,
1850
